Hatay İli Hakkında Genel Bilgiler

Hatay Hakkında Genel Bilgiler:


Yüzölçümü: 5.403 km²

Nüfus: 1.109.754 (1990)

İl Trafik No: 31

Antakya yöresini çekici kılan ve tarihi boyunca göçlere açık olmasını sağlayan yaşamı kolaylaştıran iklim koşulları ve verimli topraklarının yanı sıra Anadolu’yu Çukurova yoluyla Suriye ve Filistin’e bağlayan yolların kavşak noktasında bulunmasıdır. Ayrıca Mezopotamya’dan Akdeniz’e çıkmak için kullanılabilecek en uygun limanlar yine bu bölgededir.

Hatay inanç turizmi merkezleri antik kentleri ve yaylalarıyla turizm potansiyeline sahip bir ildir.


COĞRAFYA

Hatay Akdeniz Bölgesi’nin doğu ucunda Suriye ve Lübnan dağları arasındaki El Bekaa Vadisi’ni içine alan Gor Çukurluğu’ndan oluşan bir sınır ilimizdir. Kuzeyden Güneybatıya doğru uzanan Nur Dağları (Amanos) ve Kel Dağ ile Suriye platoları arasında kalan ilin verimli topraklarına sahip olan Amik Ovası batıda şerit halinde uzanan bir kıyı ovasını oluşturur.

İlin başlıca akarsuları Asi Karasu ve Afrin nehirleridir. İki tane sulama amacıyla kullanılan baraj bulunmaktadır. Birisi karasu üzerinde kurulmuş olan Tahtaköprü Barajı diğeri ise Bohsin Çayı üzerinde kurulmuş olan Yarseli Barajı’dır.

Bitki örtüsü bakımından Ardıç Meşe Kayın Kızılcık Kavak Çınar ağaçlarından oluşan geniş ormanlık alanların dışında Mersin Defne Kekik ve Lavanta bitkileriyle kaplı makilikler de bulunur.

Hatay’da Akdeniz iklimi hakim olup yazlar sıcak ve kurak kışlar ılık ve yağışlı geçer.

TARİHÇE

Yaklaşık olarak 2300 yıllık bir geçmişi olan Antakya’da ilk yerleşimin tarihi M.Ö. 8000′e kadar uzanır. Şehri İskender’in ölümünden sonra imparatorluğunu paylaşan komutanlarında Seleukos kurmuştur. Daha sonra Part Sasani Bizans Abbasi Tolunoğulları Aksitler Hamdanogulları Selçuklu Haçlı ve Memluk egemenliklerine girmiştir. Şehir Yavuz Sultan Selim’in Mısır Seferi sırasında Osmanlı egemenliğine geçmiştir.1937′de bağımsız Hatay Devleti kurulmuş1939′da Hatay Türkiye Cumhuriyeti’ne bağlanmıştır.


İLÇELER:

Hatay ilinin ilçeleri; Altınözü Belen Dörtyol Erzin Hassa İskenderun Kırıkhan Kumlu  Reyhanlı Samandağ ve Yayladağı’dır.

Belen: Amanos Dağları üzerinde Akdeniz’i Amik Ovası’na bağlayan en önemli geçitte kurulmuştur. 1550′li yıllarda Kanuni Sultan Süleyman tarafından yaptırılan kervansaray cami ve hamam etrafında gelişmiş bir ilçedir. Soğukoluk (Güzelyayla) ve Atik yaz aylarında büyük ilgi gören yaylalardır.

Dörtyol: İskenderun Körfezi ile Nur Dağları arasında kurulmuştur. Dörtyol narenciye üretimi plajları ve Botaş Boru Hattı Tesisleri ile tanınır. Kuzuculu’da bir orman içi dinlenme parkı vardır.

Erzin: Adana Osmaniye Dörtyol ve İskenderun Körfezi ile çevrilidir. Erzin’de narenciye üretimi ve plajları ile tanınır. İlçe yakınında bir orman içi parkı ve Başlamış Köyü’nde bir kaplıca ile madensuyu kaynağı ve bu kaynağın bulunduğu yerde sağlık turizmine yönelik tesisler bulunmaktadır.

Kırıkhan: Amik Ovası’nda Nur Dağları ile Suriye sınırı ve Hassa ile Kumlu İlçeleri arasında yer alır. Karasu ilçe sınırları içinden geçer. Hatay’ın tek doğal gölü olan Gölbaşı Gölü (Balık gölü) Kırıkhan sınırları içindedir.

GEZİLECEK YERLER

İskenderun

Hatay iline bağlı İskenderun kendi adıyla anılan körfezin kıyısındaki modern bir kenttir. Kıyının hemen gerisinde bir duvar gibi yükselen Nur Dağlarına sırtını vermiş yeşil ve dört mevsim sıcak bir turizm merkezi bunun yanı sıra da işlek bir ticaret limanıdır.

Cami ve Kiliseler

Önemli bir inanç turizmi merkezi olan Hatay’da dünyanın ilk Katolik Kilisesi olan Saint Pierre Kilisesi bulunmaktadır. Hıristiyanlık tarihinde önemli bir yere sahip olan Hatay aynı zamanda dört büyük patriklik merkezinden biridir.

St. Simon Stylite Manastırı  Yayladağı Barleam Manastırı ve Keldağı Barleam Manastırı önemli manastırlarıdır.

Habib Neccar Cami Şeyh Ahmet Kuseyri Cami ve Türbesi Sokullu Mehmet Paşa Külliyesi Payas Sokullu Külliyesi ve Ulu Cami görülmeye değerdir.

Santa Kiliseler Grubu (Dumanlı-Merkez)

Geçmişte önemli bir yerleşme yeri olan Santa (bugünkü adıyla Dumanlı) yerleşimi Gümüşhane’ye 45-50 km mesafede bulunmaktadır. Buradaki mahallelerden; Terzil’de St. Theodor Kilisesi Binatlı’da İlyas Peygamber Kilisesi İşhan’da St. Kiryaki Kilisesi ve İşhan Piştoflu’da St. Christopher Kilisesi Çakallı’da Çakallı Kilisesi Çinganlı’da St. Konstantinos ve St. Petros Kiliseleri önemli olanlarıdır.

Bu kiliselerin 1860-1870′lerde yapıldığı tahmin edilmektedir. Özgün kapı pencere çerçeveleri kabartma haçları ve çan kuleleri ile ilgi çekici yapılardır.

Surlar

Antakya’nın etrafı Seleukus döneminde yüksek surlarla çevriliydi. Surlar üzerinde 360 nöbetçi kulesi ve Habib Neccar Dağı’nın en yüksek ve sarp tepesinde de halen kalıntıları olan bir iç kale bulunuyordu.

Demirkapı: Hacıkürüş deresinden gelen şiddetli selleri kontrol edebilmek için Habib Neccar Dağı ile Haçdağı’nı birbirinden ayıran derin ve dar vadi üzerinde surların devamı niteliğinde yüksek ve sağlam bir duvar olarak yapılmıştır. Aynı zamanda şehrin giriş kapılarından biri olarak kullanılan bu duvar günümüzde hala ayaktadır.

Köprüler

Demirköprü: Antakya ile Reyhanlı arasında Asi Nehri üzerindedir. Ortaçağ’da bölgenin en önemli geçitlerinden ve Antakya savunmasında büyük rol oynayan bir köprüdür. Taştan yapılmış ve iki ucunda kuleleri ile kapıları olan köprünün kuleleri yıkılmıştır ancak köprü halen kullanılmaktadır.

Dana Ahmetli Köprüsü: Kırıkhan Ovası’nda Karasu Nehri üzerindedir. 6 gözlü bir taş köprüdür. 16. Yüzyılda Mimar Sinan tarafından yapıldığı sanılmaktadır.

Kaleler

Koz Kalesi: (Kürşat Kalesi)Antakya Prensliği zamanında yapıldığı sanılan kalenin büyük blok taşlarla yapılmış iki burcu halen ayaktadır.

Bakras Kalesi: Antakya – İskenderun yolunun 27. km. sinde yoldan 4 km. kadar içerde sarp bir tepe üzerine çok katlı olarak kurulmuş olan kalenin halen birçok mekanı sağlam durumdadır.

Payas Kalesi: 1567 de hendeği ile birlikte restore edilmiş bir Osmanlı kalesidir. Son yüzyılda hapishane olarak kullanılmıştır.

Mancınık Kalesi: Payas – Dörtyol arasında sarp bir tepe üzerinde 1290 yılında yapılmıştır. Çok az kalıntısı vardır.

Cin Kulesi: Kale ile liman arasında limanı korumak amacıyla 1577 yılında yapılmış bir karakol kulesidir.

Darbısak Kalesi: Kırıkhan ile Hassa arasında Kırıkhan’a 4 km. uzaklıkta bir tepe üzerindedir. Beyazid Bestami Makamı Darbı-Sak Kalesi üzerindedir. 19. yüzyıl sonlarında burada bir cami ve türbe yaptırılmıştır. Her yıl binlerce kişi ziyaret eder.

Hanlar Hamamlar

Antakya içerisinde hemen hepsi geçmiş yüzyıllarda vakıflar tarafından yaptırılmış olan bir çok han ve hamam vardır. Halen çalışan han ve hamamlar geçmişin kültürel özelliklerini mimari yapısını bu güne getirmişlerdir. Cindi Hamamı Saka Hamamı Meydan Hamamı Yeni Hamam Kurşunlu Han Sokullu Hanı halen kullanılır olanıdır.

Yaylalar

Belen Güzelyayla (Soğukoluk)

Ulaşım: Belen İlçesi – Sarımazı mahallesi yol ayrımından itibaren 8 kilometrelik asfalt bir yol ile yeşilliğin ve ormanın hakim olduğu virajlı bir güzergahtan çıkılır. Belen ve İskenderun’dan minibüslerle ulaşım mümkündür.

Özellikleri: Güzelyayla’da yüzyıllardır yayla geleneği sürmektedir. Alt yapı sorunları kısmen çözülmüş olan yaylanın denize yakın olması ilgiyi artırmaktadır. İskenderun Körfezi’nin seyir terası durumunda; çam ağaçları kır çiçekleri içerisine kurulmuş eski ve yeni tip yapıları ile gezilmeye ve görülmeye değer adına türküler ve şiirler yazılan yaşanası bir yayladır. Kamp kurulup piknik yapılarak orman içinde kısa geziler yapılabilir.

Konaklama – Yeme – İçme: Yaylada konaklama için pansiyon tipi evler günlük yeme – içme üniteleri bulunmaktadır.

İskenderun – Nergizlik Yaylası

Ulaşım: İskenderun’dan 14 km. asfalt yolla ulaşılır. Güzelyayla’ya 4 km uzaklığındadır.

Özellikleri: Kısmen altyapı sorunu çözümlenmiş bir yayla köyüdür. Basit köy evlerinin otantik yapısı yanında ikinci konut yayla evlerinin de yapıldığı yaylada her türlü sebze ve meyve yetişmektedir.

Konaklama-Yeme-İçme: Önceden rezervasyon yaptırılarak yayla evleri kiralanabilir.

Samandağ – Teknepınarı (Batıayaz) Yaylası

Ulaşım: Antakya’dan 20 km. asfalt Samandağ ilçesinden 17 km. stabilize yolla ulaşımı mümkünüdür.

Özellikleri: Tarih ve doğanın içice olduğu bir yayla köyüdür. Kamp ve piknik alanlarındaki buz gibi billur suları Akdeniz Bölgesine has her türlü sebze ve meyvenin yetiştirilmesi Ortadoğu ülkelerine yakınlığı nedeniyle yerli ve Orta Doğu ülkelerinden gelen ziyaretçilerin ilgi odağı durumundadır.

Konaklama Yeme – İçme: Günübirlik yeme-içme üniteleri kamp yerleri bulunmaktadır.

Erzin – Kocadüz – Üçkoz – Bağrıaçık – Karıncalı Yaylaları

Ulaşım: Erzin’e 11 km asfalt 8 km. stabilize yolla gidilebilir. Yaz aylarında Erzin ilçesinden günün her saatinde minibüslerle ulaşım mümkündür.

Özellikleri: Erzin ve Osmaniye ilçesi insanlarının yaz aylarında yoğun olarak kullandığı çam ve köknar ağaçları arasındadoğal dokuya uygun tamamen ahşap basit yayla evlerinin bulunduğu yaylalar topluluğudur. Birbirlerine yakın olan yaylalar doğa yürüyüşü (trekking) yapmaya elverişlidir. Yaylaların çevreleri tamamen çam ardıç köknar kekik papatya ve diğer kır çiçekleri ile kaplıdır.

Konaklama-Yeme-İçme: Yayla evleri yöre halkı tarafından kullanılmaktadır. Kamp kurmak isteyenler çadır ve temel ihtiyaç malzemelerini beraberinde getirmelidir.

Dörtyol Topraktaş Yaylası

Ulaşım: Hatay’dan 18 km.lik stabilize yolla ulaşılır.

Özellikleri: Orman ile iç içe olan Topaktaş yaylası tamamen çam ardıç ve maki türü ağaçlarla kaplıdır. Yörenin ahşap yayla mimarisine ve yer yer betonarme evlere rastlanan yaylaya Dörtyol halkı yaz aylarında yoğun olarak gitmektedir.

Konaklama – Yeme – İçme: Yayla evleri yöre halkı tarafından kullanılmaktadır. Kamp kurmak isteyenler çadır ve temel ihtiyaç malzemelerini beraberinde getirmelidir.

Dörtyol – Çökek Yaylası

Ulaşım: Yaylaya Dörtyol İlçesinden 8 km.lik stabilize yolla ulaşılmaktadır.

Özellikleri: Çam ve meyva ağaçları içerisinde kurulmuş temiz havası bol suyu olan bu şirin yayla kamp kurmak piknik yapmak orman içi kısa gezintiler yapmak için ideal bir yayladır.

Konaklama-Yeme-İçme: Yaylada yapı bulunmamaktadır. Kamp yapacakların çadır ve temel ihtiyaç malzemelerini yanlarında getirmeleri gerekmektedir.

Kırıkhan Delibekirli Köyü ve Çataloluk Yaylası

Ulaşım: Kırıkhan ilçesinden 3 kilometresi asfalt 3′ü stabilize olan yolla Delibekirli Köyüne ulaşılır. Çatatoluk yaylası Köye 7 km uzaklıktadır.

Özellikleri: Delibekirli Köyü Akdeniz Bölgesinin her türlü meyve ve sebzenin yetiştiği bahçeler ve bağlar arasında kurulmuş şirin bir yayla köyüdür. Delibekirli Köyü’nden 7 km. stabilize yolla ulaşılan Çataloluk Yaylası tamamen bakir durumdadır. Asırlık (anıt) çınar ağaçlarının çevrelediği yayladan Kırıkhan ilçesinin içme suyu (Üngüzlü mevkiinden) temin edilmektedir. Gezilmeye ve görülmeye değer bir yöredir.

Konaklama – Yeme – İçme: Delibekirli köyünde günübirlik yeme – içme üniteleri kır lokanta ve kahveleri hizmet vermektedir.

Kırıkhan – Alan Yaylası

Ulaşım: Hatay – Kırıkhan – Gazi Antep kara yolunun Kırıkhan ilçesinden itibaren 6. km. sinden batıya (sola) dönülerek 2 km. asfalt 2 km. stabilize yolla Aşağı Eşmişek Köyüne varılır. Köyden sonra 8 km. virajlı ve maki türü bitkilerle çevrili stabilize yolla Alan Yaylasına varılır. Aynı zamanda İskenderun’a 40 kilometrelik stabilize yolla bağlıdır.

Özellikleri: Çevresi tamamen çam ormanları ile kaplı çok geniş bir alana yayılmış yayla yaz aylarında çiçeklerle kaplıdır. Bir kaç yayla evi dışında tamamen bakir olan yayla civar köylüler tarafından tarım alanı olarak değerlendirilmektedir. İskenderun yolu üzerindeki Haymapınar Değirmendere Paşaoluk Akarca ve Çamlıbel yaylaları İskenderun ve civar köy halkı tarafından kullanılmaktadır.

Konaklama-Yeme-İçme: Yayla evleri yöre halkı tarafından kullanılmaktadır. Kamp kurmak isteyenler çadır ve temel ihtiyaç malzemelerini beraberinde getirmelidir.

Belen İlçesi ve Atık Yaylası

Ulaşım: Köyün yolu Antakya – İskenderun yolunun 27. kilometresinden ayrılır.

Özellikleri: Bugün ilçe olan Belen yaylası yüzyıllardır yayla olarak kullanılmaktadır. İskenderun Kırıkhan halkının rağbet ettiği meşhur Atık suyunun kaynağının bulunduğu Atık yaylası Belen ilçesinin bir mahallesi durumundadır. Çam çınar ve meyve bahçeleri içerisinde bulunan yaylada kır kahveleri bakkallar hizmet vermektedir. Yerleşim alanlarına ve denize yakınlığı nedeni ile daha çok ilgi görmektedir.

Konaklama – Yeme – İçme: Yaylada konaklama tesisleri günübirlik yeme – içme üniteleri mevcuttur.

Korunan Alanlar

Habibi Neccar Dağı Tabiat Koruma Alanı

Tekkoz Kengerlidüz Tabiat Koruma Alanı

Kaplıcalar

Reyhanlı Hamamat Kaplıcaları: Reyhanlı-Antakya karayolu üzerinde Kumlu İlçesi’nde bulunmaktadır. Yörenin en büyük kaplıcası olup birçok hastalığa iyi geldiği söylenmektedir.

Erzin Başlamış Kaplıcaları ve Şifalı Suları: Kaplıca ve şifalı maden suyunun çeşitli hastalıklara iyi geldiği söylenmektedir. Erzin İlçesi’ne bağlı Başlamış Köyü’ndeki kayaların çeşitli yerlerinden çıkmaktadır. Erzin içmelerinin suyu hafif tuzlu ve acımsı bikarbonatlı toprak kalevili karbondioksitlidir. Ayrıca bromür de vardır.

Reyhanlı Hamamı: Reyhanlı İlçesi’ne 20 km. uzaklıktadır. Türkiye-Suriye sınır kapısına çok yakınında bulunan kaplıcada yaklaşık 5 kaynakta su çıkmaktadır. İçme olarak da kullanılabilen kaplıca suyu çeşitli romatizmal hastalıklara iyi gelmektedir.

Kisecik Köyü Şifalı Suyu: Merkez İlçeye bağlı Kisecik Köyü’ndedir. İçildiği zaman mide mitolitesini arttırır boşalmasını kolaylaştırır. Çok içildiği zaman idrarı arttırarak idrar yollarının ince kumlarının atılmasına ve iltihapların temizlenmesini kolaylaştırır. Hararet derecesi sıcak sular grubuna girecek derecede olup nevrit nevralji kronik romatizmal hastalıklara iyi gelmektedir.

Mağaralar

Sarıseki Mağarası

Yeri: Hatay

Mağaraya ulaşım Sarıseki yolundan Azganlı Köyü Dutlu mevkiine oradan da Kurşunlu mevkiine kadar stabilize bir yolla sağlanır. Bu noktadan sonra İncelcelep mevkiine ormanlık bir alandan patika bir yolla yaya olarak gidilir. Buradan da mağaraya 30 m. kadar yukarı tırmanılarak ulaşılır.

Özellikleri: Denizden yüksekliği 1300 m. olup Sarıseki mevkiinin en güzel panoramik görüntüsünün elde edildiği yerdir. Mağarada çok sayıda yarasanın barınmasından dolayı burası yöre halkı tarafından Kuşlar Mağarası olarak bilinmektedir.

Mağara girişi oldukça dardır. Mağara içerisinde henüz bilimsel bir çalışma yapılmamıştır oldukça bol sarkıt ve dikit oluşumu mevcuttur.

Kuş Gözlem Alanı

Asi Havzaları

Nur Dağları

İl:Hatay Osmaniye

İlçeler: Dört yol Hassa İskenderun Kırıkhan Belen Osmaniye Merkez

Yüzölçümü: 215

Rakım: 1000 – 2262 m

Koruma: kısmen

Başlıca Özellikleri: göç geçidi orman

Müze

Hatay Arkeoloji Müzesi (Antakya Mozaik Müzesi): Mozaik koleksiyonu zenginliği yönünden dünyada ikinci para koleksiyonu yönünden ise üçüncü sırada yer alır. Harbiye Antakya Aççana Çevlik ve İskenderun’da yapılan kazılarda bulunan çeşitli süs eşyaları heykeller mezarlar da sergilenen eserler arasındadır.

Müze Tel:(+90-326) 214 61 68